Hyrje » Psikologji

Arkiva Kategorie: Psikologji

4 Burimet e Stresit


4 BURIMET E STRESIT

Ankth, stres, presion….. janë fjalët  kanë zënë vend  fort  fjalorin e përditshmërisë sonë. Për fat  keq nuk janë vetëm fjalë, por gjendje  jetojme pothuajse  gjithë. Ritmi i pandalshëm i jetës, problemet, komunikimi jo rezultativ, mosnjohja e vetes sonë, përplasjet me njëritjetrin, i zmadhojnë këto gjendje.

Por, përtej zakoneve  jashtme dhe situatave stresuese  secilit, ekzistojnë dhe burime endogjene stresi,  do ti quajmë  mënyrë simbolike “Zërat e Vegjël”  na çojnë  sjellje  gabuara dhe  pakonfirmuara. Por, le ti shohim  mënyrë më analitike  artikullin  vijon.

 

4 BURIMET E STRESIT : ZËRAT E VEGJËL DHE TË MËDHENJ

Që njeriu të zbulojë veten e tij, veten e tij të vërtet, të zbulojë se cila është esenca e tij në të vërtet, është një gjë e vështirë, edhe pse është veprimi më me vlerë dhe më i rëndësishëm që mund të bëjë gjatë jetës së tij.

Shumë prej nesh ecim në botë pa e ditur se kush jemi, nga vijmë dhe ku po shkojmë. Nuk e njohim identitetin tonë të vërtet, nuk e dimë se çfarë ka vlerë dhe çfarë nuk ka, çfarë është e rëndësishme dhe çfarë është e parëndësishme.

Prandaj është e dobishme që të merremi me Filozofi. Me Filozofi nuk nënkuptojmë studimin e historisë së rrymave filozofike, të filozofëve më të mëdhenjë të të gjitha kohërave dhe teorive të tyre, por nënkuptojmë hetimin e të gjitha atyre vlerave që janë të vërteta, të rëndësishme dhe të dobishme për ne dhe për të gjithë njerëzit.

Pra, në një udhëtim të tillë kërkimi ka shumë gjëra mbi të cilat duhet të kërkojmë, duke filluar nga vetë vetja jonë dhe nga natyra jonë njerëzore.

Njeriu është një qënie e shumëfishtë dhe më e ndërlikuara në krahasim me mbretëritë e kaluara të qënieve në natyrë (kafshë, bimë, sende). Dallohet për formën e tij, për forcën dhe shumëllojshmërinë e emocioneve të tij, aftësine e të menduarit dhe të kuptuarit të ideve, për kalitjen e vlerave më të larta, vetëdijes dhe moralit.

Përgjithësisht, do të mund ti gruponim këto 2 elementë në dy kategori, Personalitetin, që e formonë forma jonë materiale, energjia gjallëruese, ndjenjat dhe mendimet tona, dhe Njësia, që përmbanë një Intelekt më të lartë, një force përjetimi të menjëhershëm të natyrës së vërtet të gjërave (Parandjenja) dhe së fundmi Vullneti, forca që lëviz gjithçka në një rrugë ngjitëse zhvillimi drejt formave më të larta. Platoni përdorë në dialogjet e tij një figurë shumë karakteristike për këtë strukturë bazike të njeriut. Paralelizon Personalitetin me një kalë dhe Njësinë me kalorësin e kalit, duke theksuar në këtë mënyrë se brenda nesh ekziston një pjesë më e lartë dhe më me vlerë që duhet të drejtojë dhe të ngasë mjetin që kemi në dispozicionë që të lëvizim dhe të “udhëtojmë” në jetë. Një karakteristikë tjetër e këtij “kalorësi” mitik, është se dallohet gjithashtu nga Vetëdija. Vetëdija si kuptim lidhet ngushtë me Shkencë e Psikologjisë dhe një nga përcaktimet më të pastra që kemi për të është se, përbën Diturinë e gjërave rreth nesh dhe të vetes sonë. Deklarimi “unë kam vetëdije” lidhet shumë me frazën “kam dituri”. Di se kush jam, si jetoj, si sillem, çfarë nevojash kam, kam dije të së drejtës, të vërtetës etj.

Gjithashtu, mund ta përngjasojmë Vetëdijen me një llambë. Llamba në realitetin tonë të përditshëm është një vegël shumë e dobishme në rastet kur nuk ka mjaftueshëm dritë përreth nesh. Na nevojitet llamba që të shohim në errësirë, që të ndriçojmë vendin që na rrethon, që të perceptojmë se çfarë ka përtej nesh, në mënyrë që të mund të lëvizim dhe të bëjmë atë që kemi zgjedhur. Duke e përdorur kështu llambën – vetëdije mund ta drejtojmë në botën tonë brendësore dhe të mund të njohim gjëra, objekte, vende të këtij “përbrënda” që nuk është edhe aq i padukshëm sa i “jashtmi”, por në esencë ,është po aq i rëndësishëm sa edhe bota jonë materiale që ndikon mbi të dhe ndërhynë në të, në një masë të madhe.

Gjithashtu, duke patur parasysh se si qënie kemi një strukturë të komplikuar, dallohemi për një gamë të madhe nevojash, që janë ndryshe për çdo element të vetes tonë. Masloë, ky psikolog i rëndësishëm Amerikanë, studioi nevojat njerëzore dhe i vendosi në mënyrë hierarkike në një piramidë, duke filluar me bazën që përbënin nevojat materiale dhe duke arritur në majë që zinin vënd ato shpirtërore. Kështu, do të mund të njihnim tek vetja jonë:

a) Nevoja biologjike: përmbushja e tyre na lejon të mbijetojmë dhe të jemi të gjallë.

b) Nevojat e sigurisë: përmbushja e tyre na bën të ndihemi të sigurt në mjedisin ku jetojmë, të sigurtë, pa u rrezikuar prej tij.

c) Nevoja për dashuri dhe njohje shoqërore, që të bëjmë pjesë në një grup dhe të bashkëjetojmë me antarët e tjerë të këtij grupi : kur ata janë të kënaqur, ne ndihemi të dashur dhe të pranuar nga anëtarët e grupit për atë që ne jemi.

d) Nevoja për vetbesim dhe pavarësi: kënaqësia e tyre na jep ndjenjën e të qënit me vlerë si njerëz dhe konfirmimin që mund ta kontrollojmë ambjentin tonë, të bëjmë zgjedhje dhe ti japim drejtim jetës tonë.

Ankth, stres, presion….. janë fjalët që kanë zënë vend të rëndësishëm në fjalorin e përditshmërisë sonë. Për fat të keq nuk janë vetëm fjalë, por gjendje që i jetojmë pothuajse të gjithë. Ritmi i pandalshëm i jetës, problemet, komunikimi jo efikas, mosnjohja e vetes sonë, përplasjet me njëri-tjetrin, i zmadhojnë këto gjendje.

Por, përtej zakoneve të jashtme dhe situatave stresuese të secilit, ekzistojnë dhe burime endogjene stresi, që do ti quajmë në mënyrë simbolike “Zërat e Vegjël” që na çojnë në sjellje të gabuara dhe të pakonfirmuara. Por, le ti shohim në mënyrë më të detajshme në artikullin që vijon.

 

4 BURIMET E STRESIT: ZËRAT E VEGJËL DHE TË MËDHENJ

Që njeriu të zbulojë veten e tij, veten e tij të vërtetë, të zbulojë se cila është esenca e tij në të vërtetë, është diçka e vështirë, edhe pse është veprimi më me vlerë dhe më i rëndësishëm që mund të bëjë gjatë jetës së tij.

Shumë prej nesh ecim në botë pa e ditur se kush jemi, nga vijmë dhe ku po shkojmë. Nuk e njohim identitetin tonë të vërtetë, nuk e dimë se çfarë ka vlerë dhe çfarë nuk ka, çfarë është e rëndësishme dhe çfarë është e parëndësishme.

Prandaj është e dobishme që të merremi me Filozofi. Me Filozofi nuk nënkuptojmë studimin e historisë së rrymave filozofike, të filozofëve më të mëdhenj të të gjitha kohërave dhe teorive të tyre, por nënkuptojmë hetimin e të gjitha atyre vlerave që janë të vërteta, të rëndësishme dhe të dobishme për ne dhe për të gjithë njerëzit.

Pra, në një udhëtim të tillë ka shumë gjëra mbi të cilat duhet të kërkojmë, duke filluar nga vetë vetja jonë dhe nga natyra jonë njerëzore.

Njeriu është një qënie e shumëfishtë dhe më e ndërlikuara në krahasim me mbretëritë e kaluara të qënieve në natyrë (kafshë, bimë, sende). Dallohet për formën e tij, për forcën dhe shumëllojshmërinë e emocioneve të tij, aftësine e të menduarit dhe të kuptuarit të ideve, për kultivimin e vlerave më të larta, vetëdijes dhe moralit.

Përgjithësisht, do të mund t’i gruponim këto 2 elementë në dy kategori, Personalitetin, që e formon forma jonë materiale, energjia gjallëruese, ndjenjat dhe mendimet tona, dhe Njësia, që përmbanë një Intelekt më të lartë, një forcë përjetimi të menjëhershëm të natyrës së vërtetë të gjërave (Intelekti) dhe së fundmi Vullneti, forca që lëviz gjithçka në një rrugë lartësuese zhvillimi drejt formave më të larta. Platoni përdor në dialogjet e tij një figurë shumë karakteristike për këtë strukturë bazike të njeriut. Paralelizon Personalitetin me një kalë dhe Njësinë me kalorësin e kalit, duke theksuar në këtë mënyrë se brenda nesh ekziston një pjesë më e lartë dhe më me vlerë që duhet të drejtojë dhe të ngasë mjetin që kemi në dispozicion që të lëvizim dhe të “udhëtojmë” në jetë.

Një karakteristikë tjetër e këtij “kalorësi” mitik, është se dallohet gjithashtu nga Vetëdija. Vetëdija si kuptim lidhet ngushtë me Shkencën e Psikologjisë dhe një nga përkufizimet më të pastra që kemi për të është se, përbën Diturinë e gjërave rreth nesh dhe të vetes sonë. Deklarimi “unë kam vetëdije” lidhet shumë me frazën “kam dituri”. Di se kush jam, si jetoj, si sillem, çfarë nevojash kam, kam dije të së drejtës, të vërtetës etj.

Gjithashtu, mund ta përngjasojmë Vetëdijen me një llampë. Llampa në realitetin tonë të përditshëm është një vegël shumë e dobishme në rastet kur nuk ka mjaftueshëm dritë përreth nesh. Na nevojitet llampa që të shohim në errësirë, që të ndriçojmë vendin që na rrethon, që të perceptojmë se çfarë ka përtej nesh, në mënyrë që të mund të lëvizim dhe të bëjmë atë që kemi zgjedhur. Duke e përdorur kështu llampën – vetëdije mund ta drejtojmë në botën tonë brendësore dhe të mund të njohim gjëra, objekte, vende të kësaj “brendësie”.

Për shkak se ka errësirë dhe drita e vetëdijes-llampë nuk është aq e fortë sa për ta ndriçuar të gjithë personalitetin, krijohen cepa që mbeten të panjohura, të padukshme dhe të pakontrolluara. Meqënëse nuk ndriçohen nga Vetëdija, veprojnë brenda nesh në mënyrë të pavetëdijshme. Do ti quajmë në mënyrë simbolike këto sjellje të gabuara “Zëra të Vegjël”, sepse pa e kuptuar na bëjnë që të veprojmë në mënyrë të pakonfirmuar.

Kështu nga cepi i nivelit fizik/material të personalitetit tonë, del “zëri i vogël”: “Ji i Fortë”. Njeriu që zotërohet nga ky zë, është i shkëputur nga ndjenjat e tij dhe mendon se të gjitha duhet ti bëjë vetë. Bëhet i ashpër. Nuk i shpreh lehtë ndjenjat e tij. Nuk kërkon ndihmë, kjo për shkak se mendon se vetëm të dobëtit kanë nevojë për ndihmën e të tjerëve, ndërsa ai vetë është i fortë, ose pasi mendon se vetëm ai mund ti bëjë gjërat mirë dhe në rregull. Që kjo gjëndje të ekuilibrohet, është thelbësore që njeriu ta ndriçojë këtë sjellje të pavetëdijshme me Vetëdije. Nëqoftëse e kupton saktësisht se çfarë po bën dhe pse po e bën, nëqoftëse kupton motorët e fshehur dhe shkaqet, në qoftë se e kupton qëndrimin e tij të gabuar, atëhere do të ketë mundësinë të zgjedhë, nëse do të vazhdojë të sillet në atë mënyrë ose të ndryshojë dhe ta shndërrojë këtë “zë të vogël” në të kundërtën e saj në “zë të madh” “Ji i qetë”. Të qënurit i qetë do t’i lejojë që të pranojë se ka mangësi, që nuk mund t’i bëjë të gjitha vetëm dhe që përfundimisht është gjë e bukur të pranosh ndihmën e të tjerëve.

Nga cepi i errët i personalitetit tonë që lidhet me energjinë tonë jetëdhënëse dëgjohet zëri i vogël “Rraskapitu”. Njeriu që zotërohet nga ky zë, nuk e njeh kuptimin e ritmit në veprimtaritë e tij. Ndjen se është i frytshëm nëse ato që arrin, i arrin me stërmundim, sepse punoi shumë për atë. Është një tip manjaku pune që do tu tregojë të tjerëve se punon shumë, edhe pse disa herë mundimi që ai derdh është i panevojshëm, sepse jo të gjitha gjërat kanë nevojë për një stërmundim. Pasiguria brendësore mund ta udhëheqë drejt ekzagjerimit të gjërave, në mënyrë që vetëdija e tij të jetë e zënë që të mos shohë ato që duhet të shikojë, domethënë disa të vërteta për veten e tij që me shumë mundësi janë të dhimbshme. Ndonjëherë të jep përshtypjen se ka lindur për të punuar.

Shmangia nga ky qëndrim me anë të vetëdijes dhe vullnetit, na çon tek zëri i madh “Gjej ritmin tënd”. Jo të gjitha gjërat kanë nevojë që të stërmundohemi për t’i realizuar dhe gjithashtu në kuptimin ritmik nuk është vetëm puna por edhe pushimi.

Nga cepi i errët i nivelit tonë sentimental, del zëri i vogël “Bëji qejfin”. Njeriu që zotërohet nga ky zë nuk di ose nuk mundet të thotë jo. Përpiqet gjithnjë që të pëlqehet dhe të pranohet nga të tjerët. Vesh maska që i konsideron si të pranueshme nga mjedisi i tij. Kështu shndërrohet në diçka të rreme dhe jo autentike, duke mos mundur që të jetë vetvetja. Ky lloj qëndrimi vjen si rezultat i frikës se nuk do pranohet nga të tjerët. Nga kjo gjëndje dalim vetëm nësë zhvillojmë zërin e madh “Kij besim”, që do të thotë ti besosh atij që je, ji i vërtetë përballë të tjerëve dhe ki besim se të tjerët do të të pranojnë dhe të duan pa maskat gënjeshtare dhe të kënaqshme, por me fytyrën tënde të vërtetë.

Nga cepi i errët i nivelit mendor del zëri i vogël “Nxitohu”. Ky zë e çon njeriun në një stres të vazhdueshëm, në ndjesinë se koha asnjëherë nuk është e mjaftueshme për të bërë ato që do. Nuk mundet që të qetësohet fare dhe është gjatë gjithë kohës në një gjendje ankthi plot tension. Bën shumë gjëra njëkohësisht duke pasur përshtypjen se po bën diçka të rëndësishme, por njëkohësisht i shmanget pyetjeve thelbësore dhe përgjigjes së tyre. E shpërndan vetëdijen e tij jashtë vetes duke humbur kështu në një shkallë të lartë, lidhjen me qendrën brendësore të vetvetes.

Ndryshimi i kësaj sjelljeje bëhet nëpërmjet zhvillimit të zërit të madh “Shtendosu”. Pra duhet që ta ulë stresin dhe tensionin, në mënyrë që të jet më natyral dhe të mund ta shijojë jetën në një nivel më të lartë.

Së fundmi, nga qëndra e personalitetit, nga vetë Uni ynë, del zëri i vogël “Ji perfekt”. Ky njeri do që ti dijë të gjitha, ti kontrollojë të gjitha. Do që të jetë më i miri. Do që ta konsiderojë veten si njeri i madh, të ndihet i pazëvendësueshëm dhe i domosdoshëm, bën me përsosmëri çfarë ka marrë përsipër sepse do që të duket perfekt në sytë e të tjerëve. Që të çlirohemi nga pesha e këtij zëri, do të duhet që të zhvillojmë zërin e madh “Ji krijues”. Të jesh krijues do të thotë të mos jesh perfekt që të dukesh si i rëndësishëm në sytë e të tjerve, por ti drejtohesh perfeksionit tek gjërat sepse interesohesh për to dhe i konsideron si përgjegjësinë tënde që të gjitha të bëhen ashtu siç duhen. Ka modesti, përkujdesje, entuziazëm dhe dashuri kundrejt të gjitha veprimeve. Një qëndrim i tillë na bën pozitivë, të gëzuar dhe njerëz krijues, që duan që tu ofrojnë shumë gjëra të tjerëvë, por edhe vetë vetes së tyre.

Pra siç është e qartë, zhvillimi i të ashtuquajturve simbolikish “Zërave të mëdhenj” tek vetja jonë, është një proçes brendësor ndryshimi dhe vetpërmirësimi. Shfaqja e tyre i lejon personalitetit tonë të konfirmohet, të forcohet, të zgjerojë kufijtë e tij dhe të ndriçojë me ndriçimin e një Vetëdijeje që udhëheq drejt vetënjohjes, vetkontrollit dhe zotërimit të të metave tona.

Për më tepër materiale të këtij lloji klikoni këtu:

Kreativiteti- Imagjinata Krijuese


SI TË ZHVILLOJMË KREATIVITETIN TONË ?

Kreativiteti është aktiviteti i cili lind diçka të re nga ana cilësore që në të kaluarën  nuk ekzisonte kurrë. Kjo temë mund të preket edhe nga  pikëpamja filozofike ashtu si edhe nga ajo psikologjike. Psikologjia e kreativitetit studjon proçedurën, ‘’mekanizmin psikologjik’’ nga ku buron veprimi i kreativitetit.

Një model që përdoret për të përshkruar në mënyrë fenomenale ecurinë e mendimit krijues, është ai i Uallasit, i cili e formoi duke u bazuar  në dëshmi  individësh, si në rastin e matematicienit Poincare.

Kështu dallohen 4 faza:

  • Përgaditja – njohja e mirë e cështjes dhe angazhimin serioz me problemin e caktuar.

 

  • Inkubacionimi – pushim midis përpjekjeve zgjidhëse

 

  • Ndricimi – zgjidhje e papritur e problemit, nepërmes vegimit

 

  • Vërtetimi – testimi i dobishmërisë së zgjedhjes

 

 

Ekzistojnë mënyra të ndryshme për të përcaktuar mendimin kreativ:

  1. 1. Është ai lloj mendimi që udhëheq në produkte krijuese, në produkte të rinj, prototipe, unike dhe të pazakonshme, por që janë të dobishme për individin apo për shoqërinë në të cilin ai jeton. Të tilla janë zbulimet, teoritë, veprat artistike, ndërtimet teknologjike, ligjet, zbulimet mjekësore. Madje edhe ndryshimi në fushën dekorative apo në mënyrën e jetesës është një produkt krijues.
  1. 2. Duke u bazuar tek proceset  njohura, mendimi kreativ përcaktohet si zgjidhja e problemeve, të cilat nuk kanë vetëm një zgjidhje, por shumë. Për këtë arsye quhet  mendim prodhues dhe anësor, me kuptimin se kërkon zgjidhje të menjëhershme, duke përdorur elementët përreth problemit dhe jo vetëm të dhënat e problemit, ashtu siç bën mendimi vertikal. Humori për shëmbull, shpesh herë, është një përgjigjje krijuese ndaj një rrethane  konvencionale.

 

  1. 3. Mendimi krijues si aftësi përcaktohet duke u bazuar  në rezultatin e veprave që kërkojnë prototipe, ide të pazakonta dhe mendime të largëta. Nga këto lloj veprash  përbëhen teste të veçanta për matjen e tij.

Karakteristikat e një njeriu me imagjinatë krijuese janë si në vazhdim:

Lehtësi shprehjeje.

Fleksibilitet. Individi është i aftë të analizojë një gamë të madhe afrimesh për ndonjë problem, por pa humbur nga sytë qëllimet kryesore të tij.

Ndjeshmëri ndaj problemeve. Merret me zbulimin, jo vetëm për të zgjidhur problemet, atje ku të tjerët nuk kuptojnë asgjë të çuditshme.

Origjinaliteti. Ai ushqehet me habinë, ndryshimin (udhëtimet, ndryshimin e aktiviteteve, zhytje drejt së papriturës), ka nevojë të rinovojë eksperiencat.

Kureshtja. Është aftësia për të admiruar. Nevoja është nëna e të gjitha zbulimeve , por babai është kureshtja.

Hapje ndaj mallëngjimeve dhe nënvetëdijes. Nevojitet që dikush të ketë më tepër energji, me tepër vrull, tu përgjigjet mallëngjimeve dhe ndjenjave më mirë se gjithë të tjerët.

Ka kauza. Ka një dëshirë të fortë për të krijuar, një ndjenjë të thellë të përgjegjësisë dhe detyrës, si dhe të qëllimit që do të arrij. Jeton në të tashmen.

Durim dhe përqëndrim. Një total i përpjekjeve të dështuara nxit krijimtarinë, aktivizon proçesin e vetëdijshëm të meditimit dhe inkubacionin e ideve. Pa seanca pune, vetëdija ruan qëndrueshmërinë e saj.

Aftësia për të menduar me figura. Nevojitet që dikush ti përceptojë figurat mendore para se të kalojë tek stadi i formimit eklektik të koncepteve që gjeti, sepse përndryshe mund të shkojë në pikën e prishjes së tyre.

Aftësia për të “luajtur” me idetë, si një  njw ‘’stretching’’ psikologjik. E ndihmon individin që të gjejë “rastësisht” zgjidhje fantastike për probleme disa vjeçare.

-Aftësia e analizës dhe sintezës. Analiza është coptimi i tw dhwnave, ndërsa sinteza krijuese është që të riformojë elementët e ndryshëm në mënyrë që të rezultojë një element i ri, rezultat i gjykimeve tërësore.

-Durim në gjërat e ndryshme. Nuk i ka frikë paqartësitë. Është i vetëdijshëm dhe i sigurtë për shumicën e gjëndjeve që janë të nderlikuara, absurde,  dhe kaotike.

-Dallueshmëri dhe eklektizëm. Aftësia që të dalloi dikush thelbësoret nga ato që janë jo thelbësore.

-Aftësia e durimit gjatë izolimit, në mënyrë që të jetë i aftë që të krijojë.

Kujtesë krijuese, e cila ka nevojë për rrjedhshmëri dhe dinamikë në elementët e saj dinamikë.

Metoda më e njohur e kultivimit, veçanërisht të kreativitetit në grup është metoda brainstorming, katalogu i ideve krijuese, zgjedhja e ideve të të tjerëve, analogjitë dhe metaforat, kohezioni (ta shohim të njohurën nëpërmjet të çuditshmes, nga pika të tjera referimi).Në përgjithsi kreativiteti është e mundur që të lehtësohet kur ekziston një ambjent që nxit ndryshimet dhe i përforcon.

Filozofia nga ana tjetër, kontrollon temën e esencës së kreativitetit, e cila ka vendosje të ndryshme në epokat historike të ndryshme. Por megjithatë vëndi i përbashkët që nga kohët e lashta (Platoni) e deri tek modernet (Seling dhe romantikët e Ienas) është se kreativiteti, dhe veçanërisht kreativiteti i artistit dhe i filozofit është një formë më e lartë i aktivitetit njerëzor: këtu njeriu komunikon me gjithësinë.

Platoni thoshte se gjërat në këtë botë janë thjesht hijet e ideve, që banojnë në Botën Mendore. Por për shkak se mëndja njerëzore mendon me anë të figurave dhe nuk arrinë në idetë e pastra dhe të kulluara, ka nevojë për ndërhyrjen e imagjinatës, si aftësia më e lartë e botës Shpirtërore. Ajo përdor imazhe, shëmbëlltyra, të cilat janë “rrobat” e ideve te kulluara të Botës Mendore. Është organi i Shpirtit, organi i Metamorfozës, i Ripërtëritjes.

Rrjedhimisht e vetmja mënyrë që njeriu të ketë akses në Botën e Lartë Shpirtërore është nëpërmjet përdorimit, zhvillimit dhe kontrollit të Fantazisë Kreative. Vetëm nëpërmjet kësaj mënyre do të lindë brënda nesh Uni ynë i vërtetë, i ashtuquajturi Uni Kreativ. Nëqoftëse njeriu mëson ta përdori ashtu siç duhet dhe nuk bie në kurthin e fantazisë së shfrenuar, mund ta vërë në kontakt me të padukshmen dhe metafiziken.

Imagjinata Krijuese nuk prodhon elementë të rinj (prandaj dhe nuk është krijim i vërtetë), por përpunon, kombinon, sintetizon ose thjeshtëzon ato që janë tashmë të njohura në mënyrë krijuese, rikrijuese, subjektive ose objektive. Lind, sajon ose mishëronë idetë.

Asocionet nga vetë natyra e saj me emocionet e larta dhe krijimtaria është një “pastrim” emocional dhe shpirtëror, që zbukuron dhe vesh gjithçka. Atëhere kemi të bëjmë me artin.

Kjo aftësi e imagjinatës krijuese varet nga zhvillimi i vetëdijshëm që ka bërë te vetën çdo njeri. Nuk është e mundur që të gjitha qëniet të “krijojnë” njësoj. Por të gjithë krijuesit e mëdhenjë kanë njohur mrekullinë e Imagjinatës– Kreativitetit të kontrolluar dhe të drejtuar nga Vullneti.

Më praktikisht, që dikush të zhvillojë imagjinatën krijuese duhet të mësojë që të mos i deformojë format ose imazhet dhe ti mbajë në trurin e tij për shumë Kohë, pra të zhvillojë një shpirt shumë të pastër. Kjo do të thotë paralelisht:

-zhvillimi i Vëmëndjes

-zhvillimi i Kujtesws

-qetësi dhe kontroll i pasioneve që trondisin Psikikën.

Ky kontroll, zbutja e pasioneve, duhet të bëhet duke filluar nga niveli fizik e deri tek ai mendorë, të paktën në fushën e dijes, ku tentohet kreativiteti ose frymëzimi, domethënë aty ku dikush do të kanalizojë Fantazinë Krijuese.

Gjithashtu nevojitet që njeriu të fitojë një mendim të pavarur dhe autonom. Disa kujtojnë se tregojnë kreativitet, ndërkohë nuk bëjnë asgjë më shumë se sa të përsërisin idetë që u janë ngulitur ndër vite, qoftë nga trajnimi apo qoftë nga ambjenti ku jetojnë, duke bllokuar kështu perceptimin e drejt të realitetit, një gjëndjeje të caktuar ose problemi.

Pra që dikush te ketë idetë e tij, fantazinë e vet, nevojitet të ketë një trup mendor të lirë, i cili ka arritur te jetë i pavarur nga mendimet e të tjerëve, duke ndjekur pak a shumë modat e ndryshme.

Mendimi krijues ka nevojë për një shpirt që të jetë i hapur ndaj një shumllojshmërie të madhe temash. Njeriu duhet të pyesë veten për njeriun, qytetin, botën, historinë, shkencën, artin, problemet moderne. Duhet të drejtohemi drejt njohurive tërësore të cilat do të na lehtësojnë një ekuilibër emocional.

Që dikush të zhvillojë kreativitetin duhet të mbizotërojë mbi personalitetin e tij. Pra të mësojë të zotërojë nivelet e ndryshme të saj (fizik, energjik, emocional dhe mendor) në mënyrë që të jetë i saktë dhe rezultativ në sjelljen e tij kundrejt botës, me veprime harmonike dhe pozitive.

E sigurtë është që idetë, imazhet, skeptomorfozat siç quhen, nevojitet që të krijohen. Nëqoftese nuk veprojnë, të bllokuara dhe të braktisura në botët e hollë të nivelit mendor do të kalben, ashtu siç ndodhë me ujin e ndenjur. Imagjinata dhe Realizimi japin duart: Mendim i Drejtë dhe Zbatim i Drejtë të çojnë në Veprimin e Drejtë.

Kështu duhet ta “imagjinojmë” Historinë e Ardhëshme me perspektiva optimistite, pasi nga imazhi i së tashmes do të vijë bota e së Ardhmes. E sotmja është rezultati i së Djeshmes. Gjithçka që ekziston filloi nga një imazh. Prandaj nëqoftëse i shmangemi fantazisë iluzionare do të fitojmë Unin tonë më të thellë që është burimi i kreativitetit të vërtetë.

 Për më tepër materiale të këtij lloji klikoni këtu:

Dhimbja, shkaqet dhe eliminimi i saj


dhimbja

Që nga momenti që vijmë në jetë ashtu si edhe deri atëherë kur jemi  gati të lëmë praninë tonë fizike  nga kjo botë, dhimbja  shfaqet me shumë mënyra. Dhimbja është  gjithmonë një humbje.

 

Për trupin: dhimbje mund të jetë  humbja e shëndetit dhe ky disekuilibër  natyral  shprehet në dhimbje të ndryshme që zakonisht burgosin vëmëndjen dhe ndërgjegjen tonë.

 

Për Psikinë (botën Psikologjike): dhimbja bazohet në humbjen e një ndjenje ( si për ato që ndjejmë ne, por edhe sidomos për ato që marrim nga persona të tjerë).  Megjithatë, le të lëmë të tjerët të na duan dhe të na lënë ti duam. Disa shembuj mbi humbjen e ndjenjave:

 

Humbja e besimit tek dikush apo dicka

Humbja e perspektivave që filluan por nuk mbaruan

Humbja e besimit tek vetvetja, që shprehet si frikë për përballimin e situatave të vështira por madje edhe ato të lehta.

Dhimbja që krijohet nga humbja e personave të dashur apo  sendeve të cmuara.

Gjithashtu , të gjitha ato emocione që përfaqsojnë humbjen  e dickaje që besonim ose shpresonim se zotëronim.

 

Për Mendjen: dhimbja vjen si  rezultat i mungesës se kuptimit nga njerëzit përreth. Kur mendja mbyllet, bllokohet dhe nuk e kupton rëndësinë  e rrethanave, kështu që vuan. Kur mendja nuk është trajnuar  dhe nuk ka  mjetet për të konceptuar shkaqet e jetës, vuan. E njëjta gjë ndodh edhe kur  mëndja  është pak e trajnuar apo e kultivuar pak.  Nëse bllokohet gjatë përpjekjes  për të arritur në thellësi të gjërave, rezultati është i njëjtë, Dhimbje.

 

Dhimbja gjithashtu krijohet edhe kur vërtetojmë se ndjekim ide të gabuara ose veprojmë me kritere të gabuara. Edhe kur kuptojmë  se kemi një imazh të gabuar për veten tonë dhe se në të vërtetë nuk jemi ai/ajo që ëndërrojmë se jemi.

 

Ndalimi i dhimbjes

 

Është e mundur që dhimbja  të mos mbarojë kurrë  plotësisht, pasi ndodhemi në një  rrugë zhvillimi përparuese dhe meqënëse përparojmë ngadalë, gjithashtu edhe dhimbja shuhet ngadalë, por jo krejtësisht. Zhdukja e saj gjëndet  në një nivel clirimi shpirtëror, që për ne është shumë larg tani për tani. Ajo që duhet dhe mund të bëjmë , është të fillojmë  të kufizojmë shkaqet  që e krijojnë dhimbjen.

 

Për këtë nevojitet  ti shikojmë gjërat më një mënyrë të qetë, inteligjente dhe objektive. Duhet të shikojmë veten tonë nga jashtë, për të vlerësuar  realitetet e tij, të cilat  përndryshe do të  na  preukopojnë aq shumë sa do të na bëjnë të verbër, në mënyrë që  të mos tju japim emër dhe përkufizim. Nëse dikush nuk shikon gjërat, si hap i parë, është e pamundur të kërkojë ndalimin e dhimbjes.

 

Si hap i dytë, duhet të kërkojë zgjidhje  për të arritur tek motivet që na udhëheqin drejt dhimbjes. Gjithcka ka një zgjidhje, pak apo shumë të mirë.  Por nëse dkush nuk ka Vullnetin për ta kërkuar dhe aq më tepër  për të zbatuar  zgjidhjet, dhimbja do të qëndrojë . Dhe jo vetëm do të qëndrojë, por edhe do të na bëjë  të akuzojmë  faktorë të jashtëm për atë që ne nuk guxuam të përballonim.


Rrugët për eliminimin e dhimbjes

 

Këto rrugë na i jep Filozofia Budiste, e cila me ‘’ Rrugën e Madhe’’  apo  ‘’Udhën Fisnike Tetëshe’’, na ofron hapat të cilët  mund të përdorim, pasi sipas kësaj filozofie gjithcka është në dorën tonë, pa u nevojitur për të ndjekur fenë, por vetëm duke u menduar.

 

Opinionet e drejta duhet të jenë puna jonë e përditshme për të dale nga padituria dhe për të arritur gradualisht drejt diturisë. Nje gjë të tillë gjithashtu këshillonte edhe Platoni.  Opinionet tona do të jenë cdo herë e më të drejta  sa më shumë ti largohemi subjektivitetit, nga arroganca e bindjeve tona që i konsiderojmë si më superiore nga ato të të tjerëve, nga dëshira për të pasur gjithmonë të drejtë. Përkundrazi, duhet të bazohemi tek doktrinat e të diturve, në këshillat e tyre që janë të mbushura me përvojë dhe në vizionin e pastër që ata na ofrojnë.

 

Synimet e drejta fillojnë nga një ideal i pastër për Jetën, nga disa principe që mund të shëndërrohen në objektiva. Nëse do të kemi një ideal si burim  frymëzimi, kemi mundësinë për të drejtuar në mënyrën e duhur synimet tona. Me pak fjalë: le të zëvëndësojmë egoizmin me bujarinë.

 

Veprimet e drejta do të jenë pasojat logjike të ideve ose opinioneve të drejta dhe të synimeve bujare. Këtu duhet të shtohet ,  në mënyrë të pakthyeshme, vullneti për të vepruar.

 

Fjalët e drejta na detyrojnë të mendohemi përpara se të hapim gojën dhe të flasim. Në vend që të themi të parën gjë që na thonë emocionet (dhe jo domosdoshmërisht idetë), duhet të llogarisim rezultatin që mund të krijojnë  fjalët tona. Duhet te jetë e qartë nëse duam të komunikojmë me të tjerët apo nëse thjesht duam të bisedojmë dhe të mbushim heshtjen me zëra bosh.

 

Mjetet e drejta të jetesës  nënkuptojnë një sjellje etike. Të gjithë duhet të punojmë për  të jetuar. Kjo, pavarësisht atyre që thuhen për të kundërtën , është një ligj i mrekullueshëm i ekzistencës që na mban aktivë dhe na bën të zhvillohemi si brënda ashtu edhe jashtë vetes. Por nuk ndodhen të gjitha punët  në lartësinë e dinjitetit filozofik. Nuk i referohemi  punëve modeste, por atyre që  ofendojnë  dinjitetin njerëzor nën mijra fytyrat e korrupsionit. Dhe janë të drejta gjithashtu mjetet e  jetës që janë pikërisht ato : mjete dhe jo objektiva që thithin të gjithë ekzistencën njerëzore.

 

Përpjekja e drejtë konsistohet në përdorimin e energjive tona, pa i shkuar dëm, por edhe pa qënë si ai kurnaci që nuk do të sakrifikojë dicka, ose do të sakrifikojë sa më pak të jetë e mundur. Përpjekja është e drejtë atëherë kur drejtohet drejt objektivave  që janë zgjedhur si më të mirët dhe kur nuk kufizohet në përpjekjen më të vogël, por përkundrazi në përpjekjen më të madhe që mund të ofrojmë. Ai që përpiqet të japë dhe të bëjë në maksimum, zgjeron kufinjtë e aftësisë së tij. Sa më shumë të përpiqet, aq më shumë mundet.

 

Vëmëndja e drejtë është një qendër drite ku mblidhen përjetimet tona, gjë që na jep rregull dhe pastërti në ndërgjegjen tonë. Mjafton të themi,  duke përmbledhur se, Vëmendja është Fuqia e Ndërgjegjes.

 

Përqëndrimi i drejtë konsiston në të qënit gjatë pjesës më të madhe të ditës (si edhe të jetës) në boshtin tonë të brëndshëm, në qëndrën tonë, duke eliminuar gradualisht  ngjitjet dhe zbritjet e ndërgjegjes, që vijnë si rezultat i  ndryshimeve emocionale dhe mendore. Kjo është përpjekja  e drejtimit të shprehjeve të Shpirtit dhe veprimeve të trupit drejt Unit (vetvetes) tonë të vërtetë.

 

Cfarë të bëjmë ndërsa përpiqemi të kapërcejmë dhimbjen?

 

Të mos  ‘’paralizohemi’’ në të:  Të mos presim se dhimbja do të zhduket krejtësisht për të vazhduar veprimet tona dhe as mos të shtyjmë të tjera, më të reja dhe më të mira.  Duhet të mësojmë  të ecim duke marrë dhimbjen për dore, pa i kushtuar shumë vëmëndje. Vëmëndjen tonë duhet ta drejtojmë drejt mjeteve që do të na lejojnë ta eliminojme krejtësisht dhimbjen.

 

Të mos bëhemi të padurueshëm: nëse dhimbja bëri shumë kohë të vendosej  në Psikinë (botën psikologjike) tonë, gjithashtu nevojitet  kohë e konsiderueshme – jo kaq shumë – për të dhënë një kalim  pastrimit dhe clirimit nga ajo. Le të zhvillojmë një durim aktiv, një durim që nuk do të pushojë së punuari  për detyrimet e tij.

 

Të mos biem në emocione apo ide nënvlerësuese:  Në vënd që të nënvlerësojmë veten tonë, le të përpiqemi të dalim nga burimi i errët i dhimbjes dhe të vëmë të gjithë vullnetin tonë për këtë.  Kështu do të zgjerohet  vetëvlerësimi. Ai që dorëzohet dhe braktiset në dhimbje, nuk do të mund të djehet mirë  me veten e tij.

 

Të mos nxehemi: Të mos akuzojmë të tjerët dhe as të mos  lejojmë që të bie sipër tyre gjëndja negative e dhimbjes. Më mirë të përpiqemi të tregojmë gëzimin e betejës që kemi filluar në mënyrë që të mund të vazhdojmë.

 

Dhe mbi të gjitha të këmi parasysh faktorët e shumtë që na japin kënaqsi, që na japin gëzim dhe entusiazëm, dobitë e shumta që jeta na ka dhënë, pa qënë  mosmirënjohës me Fatin dhe dhuratat që marrim. Nuk ekziston asnjë njeri që nuk  ka asgjë, vetëm nëse ka mbyllur krejtësisht  shqisat e tij të brendshme kundrejt cdo realiteti.

 

Por cështja nuk është kjo. E rëndësishme është të duam Jetën dhe shanset që ajo na ofron. Dhe nëse ndonjeherë na bëjnë të vuajmë, le ti zëvëndësojmë hijet me dritë. Ky është kuptimi i zhvillimit.

Për më tepër materiale të këtij lloji klikoni këtu:

 

Endrrat dhe llojet e tyre


Njeriu së bashku me disa gjitarë të zhvilluar ka privilegjin e cuditshëm, e të qënit banor i dy botëve. Shijon në cdo ditë, ndryshimin e dy llojeve të ndryshme eksperiencash – kur është zgjuar dhe kur është në gjumë, ose ipar dhe onar, ashtu sikurse i quanin grekët e lashtë këto dy gjëndje, ku secila ka logjikën dhe kufinjtë e saj, dhe nuk ekziston asnjë arsye  që të konsiderohet njëra botë më e rëndësishme nga tjetra.

 

Pavarësisht se bota e vigjilencës ka disa avantazhe palëvizshmërie dhe vazhdimësie, mundësitë e vërteta të saj janë tepër të kufizuara. Në këtë botë takojmë, sidomos komshinjtë tanë ndërsa bota e ëndrrave na jep mundësinë  e një komunikimi, sado që  vjedhurazi, të takojmë shokët tonë të largët, njerëz që kanë vdekur etj. Për njerëzit e zakonshëm, ëndrra përbën eksperiencën e vetme të largimit nga vargonjtë  e mërzitjes dhe të pakuptimtë të kohës dhe të mjedisit.

 

Kështu që nuk është e cuditshme që njeriu u vonua për të kufizuar njohuritë karakteritike të realitetit në njërën botë, dhe kështu refuzon botën tjetër si një iluzion i pastër. Por sot ekzistojnë shumë popuj primitivë që  i japin një autoritet  të njëjtë botës ëndërrore me atë të dukshme, por sigurisht të një lloji tjetër , në tipe të ndryshme të   eksperiencës ëndërrore. Ëndrrat  janë shumë shënjuese,  dhe arti i lashtë i ëndërrprofecisë  u ofron edhe një herë tjetër të zgjuarve  një mënyrë fitimprurëse jetese, dhe shumë intelktualë bashkëkohorë  , vrapojnë për tu treguar  ëndrrat e tyre  tek këta specialistë  me të njëjtin shqetësim  sikur ‘’Paragjykuesi’ i Teofrastit.

 

Në shumicën e pershkrimeve të ëndrrave, poete Homerikë  merren me atë që shohin sikur të ishte një ‘’fakt objektiv’’. Sipas tyre, Ëndrra zakonisht merr formën e një vizite që bën një formë e vetmë ëndërrore tek një burrë ose grua e fjetur. Kjo formë ëndërrore  mund të ishte një Perëndi, një fantazëm  ose një lajmëtar prekzistues ëndërror, ose një figurë – idhull, që u krijua enkas për këtë  rast, por cfarëdo që të jetë  kjo gjë, ekziston objektivisht në vend , dhe është e pavarur  nga ëndërruesi.

 

Arrin të futet nga vrima e Celësit (dhomat e gjumit Homerike nuk kanë as dritare dhe as oxhak), ngrihet në majën e krevatit për të dhënë mesazhin  e saj, dhe kur kjo kryhet, forma ëndërrore largohet nga e njëjta rrugë që kishte ardhur. Ndërkaq, ëndërruesi  është krejt pasiv: shikon një formë, dëgjon një zë, dhe kaq. Ndonjëherë  është e vërtetë, i përgjigjet ndërsa fle, mund të hapë duart e tij  për të përqafuar formën ëndërrore. Por këto janë veprime fizike, objektive, që shikojmë që njerëzit kryejnë gjatë gjumit. Ëndërruesi nuk imagjinon se gjendet diku tjetër, përvec se brënda  krevatit të tij dhe është i vetëdijshëm se po fle, pasi forma ëndërrore ja tregon qartë një gjë të tillë:

 

‘’Po fle Atrid’’  thotë ëndrra dinake në librin Ilida. ‘’ Po fle Akil’’, i thotë fantazma e Patroklit, ‘’ Po fle Penelope’’ i thotë Perëndesha Athina tek Odisja.

 

LLOJE ËNDRRASH

Brënda klasës së ëndrrave shenjuese mund të dallojme disa lloje të vecantë. Në një klasifikim që jepet nga Artemidori dhe shkrimatrë të tjerë pasues, por që fillimi i ketij klasifikimi mund të gjëndet shumë më herët, dallohen 3 lloje ëndrash:

1-      Ëndërr simbolike –veshur brënda metaforave , si p.sh disa enigma, një rëndësi që nuk mund të kuptohet nëse nuk interpretohet nga një ekspert.

2-      Vizioni –  që është para – plotësimi i pastër i një  ngjarjeje të së ardhmes

3-      Ëndërr Profetike –  mund të njihet atëherë kur ‘’ babai i ënderruesit, ose ndonjë personalitet tjetër i rëndësishëm , ndoshta një klerik ose akoma ndonjë Perëndi, shfaq në gjumin e tij, pa asnjë lloj simbolizimi, atë që ka ose nuk ka për të ndodhur,ose që nuk duhet të bëhet. 

Për më tepër materiale të këtij lloji klikoni këtu:

Buzeqeshja, nje ilac shume i dobishem


 

Buzëqeshja, një ilaç shumë i dobishëm

  ‘’Nuk do ta ndërroja kurrë buzëqeshjen e Zemrës sime, as me të gjithë pasuritë e  botës’’  na thotë poeti Halil Gibran.

Sa dituri është përmbledhur në këto fjalë! Sa pasuri e pashfrytëzuar! Në kohën tonë depresuese, ku të gjithë qahemi dhe ankohemi  për kaq e kaq probleme ekonomike, sentimentale, familjare profesionale dhe aq të tjera, ilaçi më i mirë, jo vetëm për shpirtin por edhe për trupin thonë ekspertët, është … Buzëqeshja!

Po pse e qeshura është ilaç?

Ose ndryshe ….

Nga ah, ah, ah  ….. si do të kalojmë tek  …. Ha, ha, ha-ja!!!

E megjithatë…

Është vërtetuar shkencërisht, se e qeshura shëron shpirtin dhe trupin tonë, mbron zemrën tonë, forcon sistemin e frymëmarrjes, lufton sidomos depresionin. E qeshura u jep zgjidhje edhe tipave stresues, meqë çdo gjë që na torturon dhe duket e padurueshme, me të qeshurën duket  … qesharake.

Buzëqeshni atëherë! Fort, me gjithë zemër, spontanisht  … për zemrën tuaj dhe jo vetëm! Buzëqeshja sipas shumë kërkimeve shkencore:

  • Forcon mekanizmin mbrojtës të trupit, pasi kur ne qeshim, organizmi ynë lëshon elektrone imuniteti në hundë dhe në sistemin e frymëmarrjes, që e mbrojnë nga viruset dhe mikrobet.
  • I bën mirë zemrës, pasi zgjerohen venat gjakmbajtëse dhe si rezultat theksohet qarkullimi i gjakut dhe shumohet sasia e gjakut tek damarët. Ata që kanë pësuar atak , me vetëm gjysmë ore të qeshur në ditë,  ulet shumë mundësia e të përsëriturit  të atakut të zemrës.
  • Luftojmë stresin, pasi prodhojmë më shumë endorfina, ‘’hormonet e famshme të gëzimit’’.
  • Kapërcejmë lehtë dhembjet, pasi hormonet e mësipërme funksionojnë edhe si qetësues.

Vlen te përmendim  edhe mendimin e psikologëve , të cilët na thonë se : ‘’Më trego të qeshurën tënde, të të them se kush je!’’. Pra konsiderojnë se mund të kuptojmë më mirë karakterin e dikujt nga e qeshura e tij se sa nga një analizë e mërzitshme psikologjike.

Janë dakord gjithashtu se e qeshura ndriçon disa anë të harruara të problemeve tona, përveçse na qetëson . Na tregon rrugën, na ndez dritën, dhe sikur të mos mjaftonin te gjitha këto , për më tepër, na çlodh !

Buzëqeshni atëherë , ju bën mirë!

Buzëqeshje vs Humor i keq

Kini kujdes! Humori i keq është një armik që vendos hije mbi personalitetin tonë. Në të vërtetë, humori i keq  është një tregues i mungesës së paqes shpirtërore, i mungesës së marrëveshjes me veten tonë.

Është e sigurtë se e qeshura ka aftësinë për të dhënë  gëzim dhe lumturi. Por, për çfarë lumturie e kemi fjalën? Zakonisht presim nga faktorë të jashtëm  të gjejmë gëzimin. GABIM! Filozofia mijëravjeçare na mëson se njeriu duhet të kultivojë  gëzimin brenda vetes së tij ose me fjalë të tjera na mëson se gëzimi është një gjendje Shpirtërore…..

‘’Buzëqesh , zemra ime, buzëqesh

Gje kohën për të buzëqeshur

Pasi buzëqeshja është muzika e Shpirtit’’

  1. Ricos

Mbani mend:

Buzëqeshni akoma edhe në momentet më të vështira të jetës suaj.

Buzëqeshni pasi jeta tregon bukurinë e saj nëpërmes përmbysjeve.

Aty ku mendoni se asgjë nuk mund të shkojë më keq , kini parasysh se buzëqeshja mund të ndryshojë  të dhënat.

Sepse nëse arrijmë të buzëqeshim me diçka, sado e vështirë të jetë , mund edhe  ta kapërcejmë

Buzëqeshni pasi jetë pa vdekje, dhe vdekje pa jetë nuk mund të ekzistojë. Këtë e quajmë Rilindje!

Buzëqeshni dhe buzëqeshja juaj do të dëgjohet.

Për këtë pra…

Të gjejmë motivet, në mënyrë që çdo ditë që fillon të jetë një festë. ‘’Një ditë pa buzëqeshje është një ditë e humbur’’.

Le të zgjohemi me gëzim dhe entuziazëm.

Le të karikojmë bateritë tona me energji.

Le të sjellim në sipërfaqe fëmijën që mbajmë brenda nesh.

Të buzëqeshim shpesh, sidomos me veten tonë.

T’u përgjigjemi sfidave të jetës  me vendosmëri.

Të shfaqim dashurinë tonë më shpesh.

Duhet të ‘’marrim frymë’’ periodikisht, të qetësohemi disa minuta, jo vetëm nga ana fizike, por sidomos nga ana psikologjike dhe mendore.

‘’Mba  mend se jeta të përket dhe mund të ndryshosh gjithçka. Dhe prapë nëse nuk arrin të ndryshosh realitetin , atëherë ndrysho syrin me të çilin e shikon këtë realitet’’ NKazantzakis

Këtë e dinit?

* Mesatarisht, një i rritur qesh rreth 6.205 herë në vit. Kjo do të thotë se ai qesh rreth 17 herë në ditë. Nuk është shumë. Fëmijët qeshin mesatarisht rreth 40 herë në ditë! Këtu duhet të rikujtojmë fjalët e ekspertëve që thonë: ‘’Nuk pushon së qeshuri se po plakesh. Por plakesh sepse po pushon së buzëqeshuri’’ M.Pritçhart

* Sigurisht, çdo moshë qesh me gjëra të ndryshme: fëmijët me surprizat që në moshën e tyre  janë të shumta, adoleshentët me temat tabu dhe me satirën e prindërve dhe të mësuesve, dhe të rriturit me lojërat verbale, satirën dhe nëse jemi të pjekur mjaftueshëm, edhe me vetë veten tonë.

* Një burrë që qesh fort,nxjerr frymën e tij nga mushkëritë me një shpejtësi që arrin 100 km në orë!

* Shoqëria nuk është e detyrueshme për të qeshur, por është vënë re se qeshim më tepër me të njëjtën shaka , nëse ajo bëhet në praninë e të tjerëve. Gjithashtu, qeshim  mesatarisht 30 herë më tepër kur jemi me shoqërinë se sa kur jemi vetëm.

* E qeshura nuk është vetëm një privilegj njerëzor ( mjaft kafshë sikur brejtësit dhe majmunët qeshin). Por vetëm njeriu mund të dallojë përdorimet e ndryshme të së qeshurës: qeshim në mënyrë agresive, sarkazëm, erotikisht, miqësisht, në mënyrë mbrojtëse ( për të larguar stresin).

* Grekërit e lashtë besonin se Gelondi (i qeshuri) së bashku me Pasionin dhe Kënaqësinë, ishin dhurata të Perëndeshës Afërditë kundrejt njerëzve.

* Likurgu kishte ndërtuar një tempull në Spartë, ku adhurohej Gelondi (I qeshuri). Tempulli i Gelondit, ekzistonte gjithashtu edhe në qytetin e Thesalisë . Madje, një herë në vit organizoheshin lojëra atletike publike në nder të tij.

* Ipokrati besonte në vlerën kuruese të së qeshurës!

Le të vendosim pak gëzim tek gjithçka që bëjmë. Le të kemi një ndjenjë të shëndoshë të humorit të mirë. Dhe të mos harrojmë se buzëqeshja është transmetuese!

Për më tepër materiale të këtij lloji klikoni këtu:

Gjuha e Trupit Njerezor


Njeriu përvec gjuhës së tij ka mësuar në mënyrë instiktive të përdorë me të njëjtën mënyrë  dhe nje gjuhë tjetër, atë që quajme Gjuhën e Trupit.

Kjo do të thotë se njeriu zotëron aftësinë  për të transmetuar  mesazhe që behën të kuptueshme jo vetëm nëpërmes përdorimit të fjalëvë dhe të zërit që janë dy ‘’veglat’’ kryesore për komunikimin, por edhe duke përdorur lëvizje te fytyrës apo trupit të tij ose akoma duke përdorur edhe shqisa, si për shembull nuhatjen, dëgjimin etj.

Fytyra dhe sytë tonë shpesh herë pasqyrojnë ndjenjat tona, frikën, gëzimin, surprizën, të vërtetën dhe gënjeshtrën.

Një mesazh ose një informacion, për ta transmetuar zakonisht përdorim tre ‘’vegla’’ ashtu sikur thamë edhe më parë. Fjalët, zërin dhe lëvizjet.

Lëvizjet përbëjnë 55%  të transmetimit të mesazhit në kuadrin e komunikimit, fjalët 7 % dhe 38 % tjetër jepet nga përdorimi i zërit.

Sipas kërkimeve zyrtare psikologjike, cdonjëra nga veglat e mësipërme që sapo thamë i korrespondon njërës nga 3 sferat apo 3 botët që Platoni kishte folur 2.600 vite më parë, të cilat janë:

BOTA MENDORE

FJALËT

BOTA PSIKIKE

ZËRI

BOTA TRUPORE

LËVIZJET


Gjuha e Trupit  duket se njihej që nga vitet e lashta. Në Greqinë e lashtë filozofët dhe sofistët fshihnin duart e tyre poshtë tibanit (veshjes)  sepse besonin se lëvizjet e duarve  në një bisedë apo në një leksion shprehnin  mungesën e  aftësisë retorike, apo argumentash ndërsa ‘’ populli i thjeshtë me sa duket, përdorte në mënyrë të theksuar duart, ashtu sikurse edhe sot. Ky opinion bazohej , se sa më shumë të përdorim dhe të lëvizim trupin tonë si një mënyrë shprehjeje, aq më i varfër është fjalori yne retorik.

Njeriu kur lindi nuk dinte të fliste, atëhere i vetmi mjet komunikimi i tij ishte trupi i tij. Duke u rritur dhe duke mësuar të flasë kjo nevojë fillestare kufizohet, meqënëse me anë të fjalëvë mund të shprehet me qartë dhe saktësisht. Por nuk mund të themi se Gjuha e Trupit  do të zhduket meqënëse  nuk mund  ta eliminojmë pasi ndodhet e rrënjosur thellë në subkoshiencën tonë.

Njeriu i nxitur nga subkoshienca e tij e përdor trupin shpesh herë, sidomos gjymtyrët e tij, për të treguar gjendjen e tij sentimentale. Për shembull kur njeriu ndjen kërcënim kryqëzon duart e tij,  ose kur ndjehet i lodhur,  kerrus shpinën. Por përtej ngarkimit sentimental, trupi ynë mund të bëhet objekt  vëzhgimi për dikë që është njohës i kësaj gjuhe dhe të zbulojë  më tepër anë të fshehta të karakterit tonë. Mund të zbulojmë shumë gjëra mbi karakterin tonë gjatë veprimeve tona dhe sidomos kur vallëzojmë.

Një pikë tjetër shprehëse ( nëse jo më shprehësja) gjithashtu që dërgon shenja, është koka dhe sidomos fytyra. Me këtë logjikë  mund të merremi pastër dhe vetëm   me shprehjet e ndryshme të fytyrës, dhe mund të konkludojmë  në konkluzione të ngjashme. Pra mund ta konsiderojmë si një mikrotrup që nëpërmes drithërimave  muskulore të tij , ne arrijmë të kuptojmë  gëzimin, hidhërimin, qetësinë, frikën, surprizën  në krahasim me të gjithë trupin tjetër, pasi kur flasim me dikë , pjesa që do përqëndrohemi më tepër është fytyra e tij për të ckoduar  ato që na thotë, se sa në të gjithë pjesët tjera të trupit.Por kjo është edhe një kurth për vetë bashkëfolesin i cili mund të ketë stërvitur muskujt e fytyrës së tij, ndërsa i gjithë trupi i tij e përgënjeshtron.

Gjuha e Trupit tejkaloi shpejt kuadrin e kërkimeve shkencore , dhe gjeti zbatime të stërmëdha në marketingun bashkëkohor, në politikë, reklamë dhe në sociologji.

Por leximi që mund ti bëjë dikush mendimeve të tij , nëpërmes një ushtrimi mbi vëzhgimin e gjuhës së trupit , nuk është vetëm dicka interesante por arrin dhe të bëhet edhe e frikshme. Sepse tregon nivelin që ne si njerëz të thjeshtë  mund të bëhemi marrës  dhe të mos arrijmë të balancojmë  mijra mesazhe jo verbale  që marrim për cdo ditë nga njerëz ekspertë që mundohen të na imponojnë  mendimet e tyre, artikujt e tyre, nëpërmes reklamave, Medias, kinemasë dhe shumë mënyrave të tjera.

Por shumë njerëz mund të pyesin veten , nëse shenjat jo verbale i kemi që në lindje apo i kemi përvetsuar , janë trashëgimtare apo u arritën me ndonje mënyrë tjetër?

Është kryer një hetim – studjim nga një skuadër shkencëtarësh duke përdorur një shumë të madhe të dhënash të mbledhura nga vëzhgimi i njerëzve të shurdhër ose të verbër të cilët nuk do të mund ti kishin mësuar këto shenja nëpërmes një kanali dëgjues apo shikues, dhe gjithashtu nga vëzhgimi  i gjesteve të popujve të ndryshëm dhe qytetërimeve të ndryshme, por edhe nga studjimi i të afërmëve më të ngushtë të njeriut sic janë majmunët. Rezultatet e këtij hetimi treguan se  disa gjeste janë të fituara më vonë dhe disa të tjera i kemi që nga lindja.

Gjithashtu shkencëtari gjerman Eibesfeldt zbuloi se shprehjet e buzëqeshura të fëmijëve që sapo lindin  të shurdhër apo të verbër ndodhin  pa u mesuar apo imituar, pra janë të përvetësuara.

Shumë shkencëtarë të tjere  mbështetën mendimin e Darvinit, përsa u përket shprehjeve të lindura kur ata studjuan shprehjet e fytyrës së individëve  nga pesë qytetërime të ndryshëm. Dhe kështu arritën ne konkluzionin se përsa u përket  emocioneve bazore të individëve, mënyra e shprehjes është e njëjtë.

Për shembull kur kryqëzojmë duart tona , vëmë të djahtën apo të majtën poshtë? Shumica e njerëzve nuk mund të përgjigjet saktë nëse nuk e provon përsëri. Gjë që do të thotë se është një veti që e kemi nga natyra. Gjithashtu krijohet një  pyetje më tepër, nëse lëvizjet tona janë veti të zotëruara nga qytetërimi në të cilin jemi rritur, apo jane nga natyra apo na janë bërë ves?  Për shembull kur një njeri parakalon nje femër  të bukur në një rrugë të mbushur me njerëz, zakonisht ai kthen kokën pas  duke e parë përsëri atë,  ndërsa femra kthehet nga ana tjetër. Ndoshta e bën në mënyrë instiktive për të mbrojtur trupin e saj, apo ndoshta i është bërë ves duke parë femrat e tjera.

Ashtu sikurse dhe thamë më lart, disa gjeste  apo pozicione në qytetërime të ndryshme mund të jenë të përbashkëta dhe të tjera jo, me pasojë të keqkuptohen nga  popujt respektivë. Për shembull shprehjet e përbashkëta janë: Kur njerëzit janë të lumtur qeshin, kur janë të mërzitur ose të nxehur janë të ngrysët. Ulja e kokës do të thotë po, e kundërta jo. Një fëmijë kthen kokën anash ose nga ana tjetër kur të ketë mbaruar ushqimin, sikurse nëse pi nga e ëma ose jo.

Ngritja e supeve gjithashtu është  një shembull i mirë i shprehjes botërore që përdoret ateherë kur  individi nuk e di ose nuk kupton se për cfarë po i flasin. Por lëvizjet dhe gjestes ndryshojnë nga qytetërimi në qytetërim. Është i njohur shembulli me dy gishta ose V , apo edhe gjesti ok që bejmë me duke rrumbullakosur gishtat. Gjesti ok është përhapur në të  gjitha vëndet anglishtfolëse, por gjithashtu edhe në Europë dhe në Azi në disa vënde mund të ketë një kuptim krejt tjetër. Për shembull ne Francë  ky gjest nënkupton zero ose asgjë,  në Japoni nënkupotn para, dhe në disa vende të mesdheut zakonisht nënkupton vrimë, që është mënyra që i drejtohen një mashkulli që është homoseksual.

Një gjest tjetër gjithashtu i njohur  është edhe ai i ngritjes së gishtit të madh të dorës në SHBA, Australi dhe në Bretani, gjest i cili ka 3 kuptime: Përdoret si shenjë për autostop, si shenjë për ok – gjithcka në rregull, dhe gjithashtu përdoret si sharje.

Gjithashtu në Itali përdorin gishtin e madh si numrin një dhe gishtin tregues si dyshin, ndërsa në Amerikë dhe në Angli përdorin gishtin tregues për njëshin dhe të mesmin për dyshin. Shenja me dy gishtat – V, që folëm më lart, në Bretaninë e Madhe dhe në Australi është sharje. Ndërsa Corcill e imponoi gjatë luftës së dytë botërore si një shenjë fitoreje por me dorën e drejtuar nga jashtë, ndërsa sharja e ka dorën e drejtuar nga ai që e bën.

SHEMBUJ INTERPRETIMI TË GJUHËS SË TRUPIT:

Kryqëzimi i duarve- zakonisht nënkupton  mbrojtje ose kundërsulm. Së bashku me uljen  e kokës nënkupton absolutitet

Lëvizja e duarve sipas fuqisë nënkuptojnë ndjenjat respektive si për shembull, admirim, zemërim, habi, frikë.

Pozicioni  embrionik – nënkupton pasiguri dhe ndjenjë rreziku

Ecje krenare me supe të ngritura, trupin drejt – nënkupton vetëbesim dhe ndjenjë mbizotërimi

Shikim i ultë – nënkupton fajësi, përpjekje fshehjeje sekretesh

Vendosje e duarve në mes – nënkupton Triumf  nëse bëhet me duar, dhe zemërim nëse bëhet me grushta.

Mbështetje e kokës tek duart – nënkupton  mërzitje

Mbulim i trupit me duar – nënkupton paptritmësi ose shokim. Ose kur shoqërohet nga fjalë nënkupton gënjeshtër.

Ndërthurje gishtash dhe mbështetje koke – nënkupton reflektim

Kruajtje koke dhe levizje mekanike – nënkupton bezdisje të vogla gjatë dialogut – siklet, nervozitet, ankth dhe mendim

Sigurisht nuk duhet të harrojmë se në fjalët verbale, shumë fjalë kanë rëndësi të ndryshme dhe kështu edhe tek gjuha e trupit  shumë pozicione tonat mund të keqkuptohen  sepse bazohen edhe tek faktorë të tjerë të jashtëm dhe mjedisorë. Për shembull kryqëzimi i duarve, që zakonisht nënkupton agresivitet dhe mbyllje ne vetvete,  ka një tjetër kuptim kur personi ka të ftohtë.

Kryqëzimi i këmbëve konsiderohet një levizje e permbajtjes seksuale kur bëhet nga femra  dhe sidomos kur ky kryqëzim bëhet anash, por ndodh edhe kur njeriu është mpirë  pasi qëndron i ulur për një kohë të gjatë.  Gjithashtu në një shtrëngim duarsh, ka rëndësi se cili do ta fillojë por edhe ka të bëjë me pozicionin e duarve, duart mund të jenë të shtrënguara  fort ose lirshëm, dora  e njërit lart dhe e tjetrit poshtë, që kjo nënkupton kontrollin e marëdhënies, por edhe dikush mund të bëjë një shtrëngim duarsh të lehtë pasi mund të vuajë nga artriti dhe mundohet të shmangë  shtrëngimin e duarve  që nuk do të thotë një lehtësi ndjenjash kundrejt bashkëbiseduesit të tij.

Për më tepër materiale të këtij lloji klikoni këtu:

Strategjia e Delfinit


Strategjia e delfinit ka tё bёjё tё mendohemi mbi mёnyrёn e tё  menduarit. Brenda ecurisё shekullore qё vioji, njeriu bashkёjetonte me kafshёt. Njё numёr tё tyre arriti ti zbuste dhe arriti tё kishte afёr tij disa lloje kafshёsh, ndёrsa ato mё tё egrat i mban nё distancё, pasi kёtu e mijra vjetё nuk ka bёrё ndonjё lёvizje pёr tju afruar me njё mёnyrё pozitive. Provё pёr kёtё ёshtё vetё fakti se shekujt e fundit nuk ёshtё zbutur asnjё kafshё. Pёrkundrazi, tё gjitha llojet shtazore konsiderohen thjesht ‘’ burime ushqimore dhe pasuriprodhuese’’, diçka qё largon njeriun akoma mё tepёr nga ‘’komshinjtё’’ e tij shtazorё.

Por nё vitet e fundit , shfrytёzimi barbar i kёtyre qёnieve ka ngritur njё dallgё protestash nga mijra njerёz tё cilёt janё tё prekur nga temat dhe problemet ekologjike dhe mjedisore tё tё gjitha llojeve. Kёshtu njeriu u detyrua tё ‘’kujtohet pёrsёri’’ pёr kёtё mbreteri tё lёnё pas dore tё natyrёs.

Nё kёtё atikull do tё pёrpiqemi tё vёzhgojmё sjelljen e kafshёve, dhe paralelizimin e tyre me njerёzit dhe nxjerrjen e shumё konkluzioneve dhe mёsimeve .Nё greqi, Esopi, ishte njё njeri i cili me shembullin e tij u pёrpoq tё tregonte disa veçori, karakteristika dhe virtyte tё kafshёve dhe se si ato mund tё pёrputhen me karakteristikat e njeriut. Tё gjithё e kuptojnё se pas dhelprёs, fshihet njeriu dinak, pas gomarit fshihet njeriu kokёfortё por dhe ai qё ka durim, pas ujkut fshihet njeriu agresiv, dhe kёto janё vetёm disa nga shembujt qё ekzistojnё.

Nё kornizёn e çdo Mitologjie,por edhe tё Mitit dhe tё Simbolologjisё Teologjike tё popujve nё pёrgjithsi, kafshёt luajnё njё rol tё rёndёsishёm. Disa karakteristika tё tyre bёjnё njeriun tё kuptojё se ato pёrbёjnё shprehjet tokёsore tё disa fuqive qiellore.

Akoma, brenda ngjarjeve, tё takimeve tё njeriut me kafshёt, gjejmё Androkliun me luanin e tij tё zbutur, por edhe Arionin, qё thuhet se njё delfin e mori mbi shpinёn e tij dhe e shpёtoi nga mbytja nё det.

Dhe kёshtu arrijmё nё epokёn bashkёkohore. Tё gjitha speciet ‘’hyjnё nёpёr laboratorё’’, ku shqyrtohen dhe studjohen me kujdes, me qёllim vleresimin e tyre. Por, mundёsite e medha tё teknologjisё shfaqen tё dhёna tё reja, qё me mёnyra tё tjera do tё ishte shumё e vёshtirё tё vёrtetohen. Kёshtu, vёrtetohet pёr edhe njё herё tjetёr se kafshёt mund ti mёsojnё njeriut shumё gjёra. Madje shumё shkrimtarё janё marrё me tё ashtuquajturat ‘’fuqitё psikike’’ tё kafshёve. Dhe tashmё na sjellin disa shembuj tё shkёlqyeshёm.

Kёshtu pёr shembull, disa elefantё tё zbutur vinin baltё brenda zileve tё tyre, nё mёnyrё qё tё mund tё iknin pёr tё vjedhur banana, ndёrsa disa kafshё tё mbyllura nё vende tёё mbyllura hermetikisht mund tё komunikonin me kafshё tё tjera qё ndodheshin jashtё kёtij vendi. Njerёz me disa dhunti tё veçanta thanё se arritёn tё komunikonin me kafshё nё mёnyrё telepatike, se ‘’folёn’’ me ta dhe se nё pёrgjithsi vёrtetohet se nё sektorin e konceptimit mbindjenjёsor, kafshёt jo vetёm nuk kanё mungesa, por mund tё tregojnё dhe arritje tё rёndёsishme.

Akoma dhe sot kafshёt vazhdojnё  ‘’ tё shpetojne jetё’’, nё zjarre, aksidente dhe nё ngjarje tё tjera ekstreme. Midis tё gjithё kёtyre shembujve, dallojnё delfinёt. Kemi folur tashmё pёr mitin e Arionit tё lashtёsisё, qё mund tё jetё edhe njё histori e vёrtetё. Dhuntitё psikike dhe mendore tё delfinёve na bёjnё tё çuditemi nё çdo moment.

Duke u bazuar nё sjelljen e tyre, disa studjues shkruajtёn librin:‘’Strategjia e delfinit’’. Kemi tё bёjmё me njё libёr qё ka si teme menagjmentin, por qё titulli dhe pёrmbajtja e tij bazohet nё karakteristikat e delfinёve. Pёrmbajtja e kёtij libri bёn qё lexuesi i kёtij libri nuk duhet tё interesohet medoemos pёr menagjimin dhe bizneset. Elementet e problamatizimit qё pёrmban e bёjnё tё dobishёm pёr çdonjeri qё interesohet pёr Vetёnjohjen dhe vetёzhvillimin e tij, ashtu si edhe me maredhёniet e tij me njerёzit pёrreth.

Tё mendosh dhe tё veprosh si Delfini, ky ёshtё boshti kryesor i temёs sonё. Por tё gjithё njerёzit mendojnё dhe veprojnё nё kёtё mёnyrё? Sigurisht qё jo! Brenda mjedisit tё ‘’detit njerёzor’’ qarkullojnё shumё lloje njerёzish. Por theksohet ekzistenca e tre llojeve kryesore:

* Tё Delfinit

* Tё Peshkaqenit

* Tё Krapit

Tek Peshkaqeni do tё njohim llojin agresiv dhe rrёmbyes , atё qё kёrkon gjithmonё tё ketё sa mё shumё tё jetё e mundur. Nё postet e ‘’ Cisternёs seёEkzistencёs’’ merr postin ndjekёsit, e gjahtarit. Ёshtё ai qё i ndan njerёzit nё viktima dhe grabitqarё, nё humbёs dhe nё fitimtarё dhe gjёra tё ngjashme me kёto. Brenda ‘’ujrave detare’’ tё Peshkaqenit ekziston mashtrimi, mjegulla, arrogancё, kontrolli dhe lloje tё ngjashme me kёto qё ‘’shёnjojnё ‘’ territorin e tij. Strategjia qё ai pёrdor ёshtё mitosja dhe kompromisi, pasi ka tё bёjё me viktima.

Por, brenda çisternёs ekziston vend edhe pёr taktika tё tjera, pёrshembull si Tejkalimi i kufijeve por edhe Tёrheqja. Nё thyerjen e kufijve do tё njohim Delfinin, i cili ёshtё ai qё ‘’thyen’’ kufijtё dhe zgjeron dimensionet e çisternёs, ndёrsa Krapet rrinё nё cepin e viktimёs dhe adoptojne Ikjen me mёnyrat e saj tё ndryshme. Ikja dhe tёrheqja janё taktika qё do tё pёrdorё Krapi, atёherё kur do tё gjendet pёrballё vёshtirёsive. Por ekzistojnё dhe maska tё tjera qё mund tё adoptojё , meqё beson se nuk ёshtё vetёm ai viktimё por gjithashtu janё edhe tё tjerёt si ai. Kёshtu, mund tё shfaqet si Shpёtues (pёr viktimat e tjera), si njё pengesё nё zhvillimin e lojёs, (çfarёdo qё tё jetё ajo) dhe duke u shtirur si i mirё apo problematik ose si ai njeri qё rri larg problemeve.

Por, Krapet me njё mёnyrё pёrshtatjeje nё realitet ja arrijnё tё mbijetojnё pёrfundimisht. Njё pjesё e madhe e tyre akuzon , por edhe njёkohёsisht dhe mbёshtetet nga sistemi. Kёtu kemi tё bёjmё me mendjehapurit e rremё Krape, Psaket (ashtu siç quhen nё libёr), tё cilёt pushtojnё njё hapёsirё tё madhe nё çisternёn shoqёrore tё qytetёrimit tё sotёm material dhe tregtar, qё mbizoteron nё planet.

Kёta janё njerёzit Mikroborgjezё,janё ata qё kanё fitime tё mjaftueshme, por qё shikojnё pёr mё tepёr, por edhe kanё frikё humbjen e rehatllikut tё tyre dhe rreziqet qё pёrmban marrja e çdo lloj vendimi. Kёshtu, adoptojnё dhe ata taktikat e tyre nё mёnyrё qё tё arrijnё tё mbijetojnё. Nuk u kalon nёpёr mend se ndoshta do tё vijё njё ditё qё tё ketё mungesё t çdo lloj gjёje, pasi besojnё nё bollёk. Nuk marrin pёrsipёr pёrgjegjinё pёr asnjё ndryshim. Ёshtё tipi i njeriut Intelektual, qё vetёm sa bisedon dhe tregon tekstet e kotё. Janё njerёz qё lenё kohёn tё vendosё pёr gjёrat, nuk thellohen nё qёllimet dhe synimet e tyre dhe besojnё se pёrfundimisht ‘’gjithçka do tё vejё mbarё’’.

Njё element tjetёr interesant nga karakteristikat e tyre ёshtё ai i mos konkretizmit, pasi flasin nё pёrgjithsi . Kёtu flitet edhe pёr teorinё e majmunit tё njёqindtё, qё bazohet nё konsiderimin sasior tё gjёrave.Nёse 100 persona bёjnё diçka, atёherё dhe tё gjithё tё tjerёt pёrreth do tё fillojnё tё bёjnё tё njejtёn gjё. Njё gjё e tillё ka njё dozё vёrtetёsie, por fsheh brenda saj rrezikun e pёrgjithsimit sipёrfaqsor, gjё qё bёn tё gjitha gjёrat tё njёllojta dhe tё barabarta shumё lehtё.

Duhet tё kuptojmё se brenda Çisternёs shoqёrore qarkullojnё Peshkaqenё, Delfinё dhe Psak ( Krape mendjehapur tё rremё). Delfinёt motivojnё dallgёn, shfrytezojnё ankthin ‘’krijues’’, zgjerojnё kufijtё e Çisternёs, arrijnё Tejkalimin e kufijve, dhe kёrkojnё gjithmonё rezultatin e duhur.

Peshkaqenёt ndjekin medoemos fitoren, duke thёnё gjithmonё: ‘’ duhet tё fitoj ‘’! Bёjnё andagonizmin si diçka hyjnore, shikojnё vetёm tё humbur dhe fitues. Por, pёrfundimisht munden nga delfinёt.

Krapet, karakterizohen nga disfatizmi dhe kёshtu meqё ‘’ kёndojnё’’: ‘’ nuk mund tё jen fitues’’, mundohen gjithmonё tё gjejnё mёnyrёn e duhur, duke mbuluar me çdo lloj mёnyre kompromisin dhe dёshtimin e tyre, tё cilёn madje nuk duan as tё shohin. Preferojnё tё mos dinё. Pranojnё humbjen , sakrificёn dhe dobёsinё si rregulla kryesore tё lojёs sё jetёs.

Nepёr kёto rreshta tё kёtij teksti, çdonjeri mund tё dallojё veten e tij, por edhe njerёzit qё ka pёrreth. Por duhet tё pyesim veten. Pёr çdonjeri tjetёr jashtё meje, a nuk pёrkas edhe une tek tё tjerёt?

Gjithashtu tek ky libёr flitet edhe mbi dallgёt e Tofler*,qё sikur ёshtё e ditur , thekson se bota ka kaluar nga faza e gjahtarit nomad nё fazёn bujqёsore, pastaj nё fazёn industriale dhe sot ndodhet nё fazёn elektronike, ku kompjuterat kanё zёvёndёsuar trurin njerёzor, ndёrsa njё tjetёr dallgё zhvillimi ndodhet pёrpara nesh ose ndoshta dallgё tё tjera do tё vёrshojnё me njё ritёm shumё tё shpejtё, dhe shumё njerёz nuk do tё arrijnё tё pёrshtaten nё tё dhёnat e reja.

Akoma flitet edhe pёr Teorinё e Kaosit me tё gjithё gjёrat interesante qё fsheh. Por, sidomos atё qё thotё se Kaosi eshte diçka fenomenike, pasi ekziston njё regull I padukshёm nё universin e shfaqur kaotik, ndёrsa faktorё fenomenikisht tё pavlefshёm mund tё udheheqin, pёr arsye tё gradualizmit tё tyre, nё tronditje tё mёdha.

Njё udhёtim brenda çisternёs shfaq ‘’tipe’’ njerёzish, tё cilёt dallohen nga tё tjerёt duke u bazuar nё botёkuptimin e tyre.* Do tё sjellim disa nga ato shembuj: pjesёmarrёsi, individualisti, ligjbindёsi, gjahtari i zgjidhjeve. Çdonjёri nga ata adopton disa vlera dhe bёn disa zgjedhje nё mёnyrё qё tё mbijetojё. Ju nё cilёn pjesё tё Çisternёs ndodheni? Dhe me çfarё mёnyre vleresoni tё tjerёt, por sidomos veten tuaj?

Gjithashtu referohet edhe nё rёndёsinё e madhe qё kanё hemisferet e trurit dhe mёnyrat e sjelljes qё korrespondojnё tek tetartimoriёt e trurit qё mbizotёrojnё tek çdonjёra. Gjithashtu, nё lidhjen e njeriut me kohёn, dhe mёnyrёn me tё cilёn ai vendoset pёrpara vizionit tё sё ardhmes. Edhe zonat Morfogjenetike pёrmёnden ( bёhet fjalё pёr Çisternёn nga e cila burojnё tё gjitha frymёzimet njerёzore tё çdo lloji, pёr ta thёnё mё thjeshtё).

Pёrfundimisht, a ёshtё i dobishёm leximi i njё libri mbi menaxhimin bashkёkohor? Nёse dikush e bёn njё gjё tё tillё me njё sens filozofik, atёherё po. Ajo qё ka rёndёsi nuk ёshtё tё mundohesh tё shohёsh veten tёnde si Delfin qё mund Peshkaqenёt dhe gjithmonё krijon rezultate tё mira, qё mund stresin dhe monotoninё, qё thyen kufijtё dhe ‘’krijon vizione’’.

Rёndёsi ka qё meqё jemi njerёz dhe mendohemi, duhet tё merremi dhe me mёnyrёn me tё cilёn Mendohem. Nёse nuk e bёjme njё gjё tё tillё, atёherё do tё jenё tё tjerё qё do tё vendosin pёr ne.

Për më tepër materiale të këtij lloji klikoni këtu: