Filozofia Kineze: Tao Te King 3
Dyzet e një
Nxënësi i zgjuar dëgjon për Tao-në dhe e praktikon me zellshmëri .
Nxënësi mesatar dëgjon për Tao-në dhe mendon për të herë pas here .
Nxënësi budalla dëgjon për Tao-në dhe qesh me zë .
Po të mos kishte të qeshura , Tao nuk do ishte ai që është .
Kështu thuhet :
Udha e ndritshme duket e errët ;
Ecja përpara duket si tërheqje ;
Udha e thjeshtë duket e vështirë ;
Virtyti më i lartë duket bosh ;
Dëlirësia e madhe duket e fëlliqur ;
Një pasuri virtytesh duket e pamjaftueshme ;
Fuqia e virtytit duket e brishtë ;
Virtyti i vërtetë duket joreal ;
Katrori perfekt nuk ka kënde ;
Talentet e mëdha arrihen lehtë ;
Notat më të larta janë të vështira për tu dëgjuar ;
Trajta perfekte nuk ka formë ;
Tao është i fshehur dhe pa emër .
Tao i vetëm ushqen dhe plotëson gjithçka .
Dyzet e dy
Tao lindi njëshin .
Njëshi lindi dyshin .
Dyshi lindi treshin .
Dhe treshi lindi të dhjetëmijë gjërat .
Të dhjetëmijë gjërat mbajnë jin-in dhe përqafojnë jang-un .
Ato arrijnë harmoninë duke kombinuar këto forca .
Njeriu urren të jetë “jetim” , “i ve” ose “i pavlerë,”
Por kështu vetpërshkruhen mbretërit dhe zotërit .
Sepse dikush fiton duke humbur
Dhe humb duke fituar .
Atë çfarë të tjerët mësojnë , e mësoj edhe unë gjithashtu ; kjo është :
“Një njeri i dhunshëm do vdesë nga një vdekje e dhunshme!”
Ky do jetë thelbi i mësimit tim .
Dyzet e tre
Gjëja më e butë në univers
Mund gjënë më të ashpër po në univers .
Ajo pa lëndë mund të hyjë aty ku nuk ka vend .
Kështu njoh vlerën e mosveprimit .
Të mësosh pa fjalë dhe të punosh pa vepruar
Kuptohet vetëm nga të paktë .
Dyzete katër
Fama apo vetja : Kush ka më shumë rëndësi ?
Vetja apo pasuria : Kush është më i çmuar ?
Fitimi apo humbja : Kush është më i dhimbshëm ?
Ai që lidhet shumë me gjërat materiale do vuajë shumë .
Ai që do ruajë shumë do vuajë humbje të rënda .
Një njeri i kënaqur nuk zhgënjehet kurrë .
Ai që di kur të ndalojë nuk e gjen veten në telashe .
Do qëndrojë gjithmonë i sigurt .
Dyzet e pesë
Përsosmëria e madhe duket joperfekte ,
Përsëri nuk i mbijeton dobishmërisë së saj .
Bollshmëria duket boshe ,
Prapë nuk harxhohet .
Drejtshmëria e madhe duket e përdredhur .
Inteligjenca e lartë duket budallallëk .
Elokuenca e madhe duket e ngathët .
Lëvizja mund të ftohtin .
Palëvizshmëria mund nxehtësinë .
Palëvizshmëria dhe qetësia vënë rregull në univers .
Dyzet e gjashtë
Kur Tao është i pranishëm në univers ,
Kuajt transportojnë pleh .
Kur Tao mungon në univers ,
Kuajt e luftës mbarështrohen jahtë qytetit .
S’ka mëkat më te madh se dëshirimi ,
Mallkim më të madh se pakënaqsia ,
Fatkeqësi më të madhe se dëshira për të pasur diçka vetëm për vete .
Rrjedhimisht ai që e di kufirin do ketë gjithmonë mjaftueshëm .
Dyzet e shtatë
Pa dalur jashtë , mund të njohësh të gjithë botën .
Pa shikuar përtej dritares , mund të shikosh udhët e Parajsës .
Sa më larg të shkosh , aq më pak do njohësh .
Kështu i mënçuri di pa udhëtuar ;
Shqyrton pa shikuar ;
Punon pa vepruar .
Dyzet e tetë
Në ndjekje të mësimit , çdo ditë dicka përfitohet .
Në ndjekje të Tao-së , çdo ditë dicka lëshohet .
Pak e më pak veprohet
Derisa të arrihet mosveprimi .
Kur asgjë s’është bërë , asgjë nuk ka ngelur për tu bërë .
Bota drejtohet duke lejuar gjërat të marrin drejtimin e tyre .
Nuk drejtohet duke ndërhyrë .
Dyzet e nëntë
I mënçuri nuk ka një mendje të tijën .
Ai është në dijeni të nevojave të të tjerëve .
Jam i mirë ndaj njerëzve që janë të mirë .
Jam i mirë gjithashtu ndaj njerëzve që nuk janë të mirë .
Sepse Virtyti është mirësi .
Kam besim te njerëzit që janë të devotshëm .
Kam besim gjithashtu te njerëzit që nuk janë të devotshëm .
Sepse Virtyti është devotshmëri .
I mënçuri është i turpshëm dhe i përulur – Botës i duket konfuz .
Tjerët e shikojnë dhe e dëgjojnë .
Ai sillet si një fëmijë i vogël .
Pesëdhjetë
Mes lindjes dhe vdekjes ,
Tre në dhjetë janë ndjekës të jetës ,
Tre në dhjetë janë ndjekës të vdekjes ,
Dhe njerëzit që kalojnë nga lindja në vdekje janë po tre në dhjetë .
Pse ndodh kështu ?
Sepse jetojnë në nivelin trashanik .
Ai që di të jetojë mund të ecë kudo .
Pa frikën e rinocerontëve ose tigrave .
Nuk do të plagoset në betejë .
Sepse në të rinocerontët s’gjejnë vend për të ngulur bririn e tyre ,
Tigrat s’gjejnë vend për të përdorur kthetrat e tyre ,
Dhe armët s’gjejnë vend të shpojnë .
Pse ndodh kjo ?
Sepse ai s’ka vend ku të depërtojë vdekja .
Pesëdhjetë e një
Të gjitha gjërat lindin nga Tao .
Ato ushqehen nga Virtytet .
Marrin trajtë nga materia .
Formohen nga mjedisi .
Kështu të dhjetëmijë gjërat respektojnë Tao-në dhe nderojnë Virtytin .
Respekti ndaj Tao-së dhe nderi ndaj Virtytit nuk kërkohen ,
Por janë në natyrën e gjërave .
Kështu gjithçka lind nga Tao .
Nga Virtytet ushqehen ,
Zhvillohen , Kujdesen ,
Strehohen , Qetësohen ,
Rriten dhe Mbrohen .
Duke krijuar pa pretenduar ,
Duke vepruar pa u çmuar (për punën e kryer) ,
Duke udhëhequr pa ndërhyrë ,
Ky është Virtyt Primar .
Pesëdhjetë e dy
Fillimi i universit
Është nëna e gjithçkaje .
Duke njohur nënën , njihen dhe bijtë .
Duke njohur të bijtë , prapë duke mbajtur kontakte me nënën ,
Sjell liri nga frika e vdekjes .
Mbaje gojën mbyllur ,
Ruaj shqisat ,
Dhe jeta është gjithmonë plot .
Hape gojën ,
Ji gjithmonë i zënë ,
Dhe jeta është përtej shpresës .
Duke parë që e vogla gjendet brenda ;
Dorëzimi ndaj forcës është fuqi .
Përdorimi i dritës së jashtme , kthimi brenda ,
Dhe në këtë mënyrë ruaju nga lëndimi .
Kjo është të mësosh qëndrueshmërinë .
Pesëdhjetë e tre
Edhe po të kem vetem një shqisë të vogël
Do eci në udhën kryesore dhe frika ime e vetme do jetë të gaboj rrugë .
T’i mbahesh udhës kryesore është e thjeshtë ,
Por njerëzit pëlqejnë të devijojnë .
Kur oborri stoliset me shkëlqim ,
Fushat janë plot me bimë ,
Dhe hambarët janë të thjeshtë .
Disa veshin rroba madhështore ,
Mbajnë shpata të mprehta ,
Dhe vetkënaqen me ushqime dhe pije ;
Zotërojnë më shumë se mund të përdorin .
Janë manjatë grabitës .
Kjo sigurisht nuk është udha e Tao-së .
Pesëdhjetë e katër
çfarë është themeluar fort nuk mund të çrrënjoset .
çfarë është mbërthyer fort nuk mund të vidhet .
Do nderohet nga brezi në brez .
Kultivo Virtytin në vetvete ,
Dhe virtyti do jetë i vërtetë .
Kultivoje në familje ,
Dhe Virtyti do jetë me bollëk .
Kultivoje në fshat ,
Dhe Virtyti do rritet .
Kultivoje në komb ,
Dhe Virtyti do jetë i begatshëm .
Kultivoje në univers ,
Dhe Virtyti do jetë kudo .
Kështu shikoje trupin si trup ;
Shikoje familjen si familje ;
Shikoje fshatin si fshat ;
Shikoje kombin si komb ;
Shikoje universin si univers .
Nga e di se universi është kështu ?
Duke shikuar !
Pesëdhjetë e pesë
Ai që është i mbushur me Virtyte është si një fëmijë i porsalindur .
Grenzat dhe gjarpërinjtë nuk do e pickojnë ;
Bishat e egra nuk do sulen mbi të ;
Ai nuk do sulmohet nga zogjtë e gjahut .
Kockat e tij janë të brishtë , muskujt e tij të dobët ,
Por kapja e tij është e fortë .
Ai nuk ka provuar bashkimin e mashkullit me femrën , por është i tërë .
Burrëria e tij është e fortë .
Ai bërtet gjith ditën pa u ngjirur .
Kjo është harmoni perfekte .
Duke ditur që harmonia është qëndrueshmëri .
Duke ditur se qëndrueshmëria është ndricim .
Nuk është veprim i mëncur të nxitosh .
Të kontrollosh frymën shkakton sforcim .
Nëse shumë energji përdoret , lodhja pason .
Kjo nuk është udha e Tao-së .
çdo gjë kundër Tao-së nuk zgjat shumë .
Pesëdhjetë e gjashtë
Ata që dinë nuk flasin .
Ata që flasin nuk dinë .
Mbaje gojën të mbyllur .
Ruaj shqisat .
Zbut mprehtësinë .
Thjeshtoji problemet .
Fshih shkëlqimin .
Bëhu njësh me pluhurin e Tokës .
Ky është bashkim primar .
Ai që ka arritur këtë gjendje
Është i shkujdesur me miqtë dh armiqtë ,
Me të mirë dhe lëndim , me nder dhe turp .
Kjo rrjedhimisht është gjendja më e lartë e njeriut .
Pesëdhjetë e shtatë
Udhëhiq një komb me drejtësi .
Bëj luftë me lëvizje surprizë .
Bëhu mjeshtër i universit pa luftë .
Nga e di se është kështu ?
Prej kësaj!
Sa më shumë ligje dhe kufizime të ketë ,
Aq më te varfër bëhen njerëzit .
Sa më të mrehta të jenë armët e njeriut ,
Aq më shumë probleme do ketë në tokë .
Sa më krijues dhe të zgjuar janë njerëzit ,
Aq më shumë gjëra të çuditshme ndodhin .
Sa më shumë ligje dhe rregulla të ketë ,
Aq më shumë hajdutë dhe grabitës do ekzistojnë .
Kështu i mënçuri thotë ;
Nuk ndërmarr asnjë veprim dhe njerëzit janë të reformuar .
Shijoj paqen dhe njerëzit bëhen të ndershëm .
Nuk bëj asgjë dhe njerëzit pasurohen .
Nuk kam dëshira dhe njerëzit kthehen tek e mira dhe jeta e thjeshtë .
Pesëdhjetë e tetë
Kur vendi drejtohet me një dorë të lehtë
Njerëzit janë të thjeshtë .
Kur vendi drejtohet me rreptësi ,
Njerëzit janë dinakë .
Lumturia është e rrënjosur në mjerim .
Mjerimi rri në pritë poshtë lumturisë .
Kush di çfarë mban e ardhmja ?
Nuk ka ndershmëri .
Ndershmëria bëhet e pandershme .
Mirësia bëhet dinakëri .
Magjepsja e njeriut zgjat për një kohë të gjatë .
Rrjedhimisht i mënçuri është mendjemprehtë por jo prerës ,
I mprehtë por jo thumbues ,
I drejtë por jo i pakufizuar ,
I ndritshëm por jo verbues .
Pesëdhjetë e nëntë
Të kujdesësh për tjerët dhe të shërbesh qiellin ,
S’ka asgjë si përdorja e kufizimit .
Kufizimi fillon me heqjen dorë nga idetë vetjake .
Kjo varet nga Virtytet e mbledhura në të shkuarën .
Nëse ka një rezervë të mirë Virtytesh , atëherë asgjë s’është e pamundur .
Nëse asgjë s’është e pamundur , atëherë nuk ka kufinj .
Nëse dikush nuk njeh kufinj , atëherë ai është i përshtatshëm për udhëheqës .
Principi nënë i udhëheqjes mban mirë për një kohë të gjatë .
Kjo quhet të kesh rrënjë të thella dhe themel të qëndrueshëm ,
Tao i jetës së gjatë dhe vizionit të përjetshëm .
Gjashtëdhjetë
Të drejtosh vendin është si të gatosh një peshk të vogël .
Afroju university me Tao-në ,
Dhe i ligu nuk është i fuqishëm ,
Por fuqia e tij nuk do përdoret për të lënduar tjerët .
Jo vetëm që s’do lëndojë tjerët ,
Por vetë i mënçuri do jetë i mbrojtur .
Ato nuk lëndojnë njëri-tjetrin ,
Dhe Virtyti tek secili freskon të dy .
